Skip to main content
ලෝහක්ඛක ජාතකය
ජාතක 547
153

ලෝහක්ඛක ජාතකය

Buddha24Dukanipāta
සවන් දෙන්න

ලෝහක්ඛක ජාතකය

ඈත අතීතයේ, භාරත දේශයේ විශාල රාජධානියක් විය. එහි රජු වූයේ ධර්මිෂ්ඨ හා බලවත් රජෙකි. නමුත් රජුට ඉතාම දුර්වලතාවක් විය. ඒ, ඔහු තම රාජධානියේ සියලු සම්පත්, ධන ධාන්‍ය, රන් රිදී, මුතු මැණික් ආදී සියල්ල රජ මාලිගාවේ ඉතාම රහස්‍ය ස්ථානයක ගොඩගසා තබා තිබීමයි. ඔහු කිසිවෙකුටත්, ඥාති මිත්‍රාදීන්ටවත්, දුප්පත් අසරණ ජනතාවටවත්, කිසිදු ආධාරයක් හෝ පරිත්‍යාගයක් නොකළේය. රජුගේ මනසෙහි වූයේ එක් සිතුවිල්ලක් පමණි - තම ධනය තමාටම අයිති බවත්, එය කවර කලකදී හෝ තමාටම ප්‍රයෝජනවත් වන බවත් ය. මේ නිසා රාජධානියේ ජනතාව දුප්පත්කමින් පෙළුණ අතර, රජු කෙරෙහි කිසිදු සෙනෙහසක් හෝ ගෞරවයක් නොවීය.

ඒ කාලයේ, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ නුවණැති, ධනවත් සිටුවරයෙකු ලෙස උපත ලැබූහ. උන්වහන්සේගේ නිවසෙහි ධනය ගඟක් මෙන් ගලා බසින නමුත්, උන්වහන්සේ කිසිදු දිනෙක ධනයෙහි මෝහයට පත් නොවූහ. උන්වහන්සේගේ හදවතෙහි වූයේ දානය, ශීලය, ධර්මය පිළිබඳව වූ සිතුවිලි ය. දිනපතා උන්වහන්සේ ගෘහ අභ්‍යන්තරයේ හා බාහිරයේ සිටින දුප්පත්, අසරණ, අනාථ ජනතාවට ධනයෙන්, ආහාරයෙන්, වස්ත්‍රයෙන් උපකාර කළහ. උන්වහන්සේගේ දානශීලය නිසා උන්වහන්සේගේ කීර්තිය දිවයින පුරා පැතිරිණි.

දිනක්, රජු තම ධන ගබඩාව බැලීමට ගිය අතර, එහිදී ඔහු දුටුවේ තමාගේ ධනය තව තවත් වැඩි වී ඇති බවයි. ඔහු සතුටින් උද්දාමයට පත් වූයේ, "මෙතරම් ධනයක් තබාගෙනත්, මා මෙන් සතුටින් සිටින තවත් කෙනෙක් ලොව නැත. මේ ධනය මාගේ ජීවිතයේ රක්ෂණයයි." යනුවෙනි. එහෙත්, ධනයෙන් සතුටක් ලබන්නේ ත්‍යාගශීලී පුද්ගලයන් බව ඔහු දැන සිටියේ නැත.

කල්යත්ම, රජුගේ ධනය නිසා රාජධානියේ දරිද්‍රතාවය වැඩි විය. ජනතාව රජුට විරුද්ධව කැරලි ගැසීමට සූදානම් වූහ. රජුගේ අමාත්‍යවරු හා උපදේශකයෝ රජුට මෙසේ කීහ:

"මහරජ, ඔබගේ ධනය ජනතාවගේ දුකට හේතුවක් වී ඇත. ඔබ ධනය ගබඩා කරගෙන සිටීම නිසා, ජනතාවට ආහාර නැතිව, ඇඳුම් නැතිව දුක් විඳිති. ඔබ ධනය බෙදා දෙන ලෙස අපි ඔබට අවවාද කරන්නෙමු."

නමුත් රජු ඊට එකඟ නොවීය. ඔහු තමාගේ ධනය පිළිබඳව වූ මෝහයෙන් මිදී නැති නිසා, අන් අයගේ දුක ඔහුට නොපෙනිණි.

එකල, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, සිටු තුමා ලෙස, රජුගේ රාජධානියේ සිටි දුප්පත් ජනතාවට උපකාර කිරීම ආරම්භ කළහ. උන්වහන්සේගේ නිවසට පැමිණි සෑම කෙනෙකුටම උන්වහන්සේ ධනයෙන්, ආහාරයෙන්, වස්ත්‍රයෙන් උපකාර කළහ. උන්වහන්සේගේ ත්‍යාගශීලී බව නිසා, දුප්පත් ජනතාවගේ දුක බොහෝ දුරට අඩු විය.

රජු මේ ගැන දැනගත් විට, ඔහු ඉතාම කෝපයට පත් විය. ඔහු සිතුවේ, "මෙම සිටු තුමා මාගේ ධනයටත් වඩා ධනවතෙක් බවට පත් වී ඇත. ඔහු මාගේ කීර්තියත්, බලයත් ගිලිහීමට හේතු වනවා."

රජු, සිටු තුමාට දඬුවම් කිරීමට තීරණය කළේය. ඔහු තම සෙබළුන්ට අණ දුන්නේ සිටු තුමාගේ ධනය අල්ලාගෙන, ඔහු අසරණයෙකු බවට පත් කරන ලෙස ය. සෙබළුන් ගොස් සිටු තුමාගේ නිවසට කඩා වැදුණු අතර, සියලු ධනය අල්ලාගෙන ගියහ. සිටු තුමා කිසිදු කලබලයක් හෝ කනස්සල්ලක් නොපෙන්වා, සෙබළුන්ට යන්නට ඉඩ දුන්නේය.

රජු, සිටු තුමා අසරණයෙකු බවට පත් කිරීමෙන් පසුව, ඔහු සිතුවේ තමාගේ ධනය හා බලය තහවුරු වූ බවයි. එහෙත්, ඔහුට නොපෙනුණු දෙයක් විය. සිටු තුමාගේ ධනය ඔහුට අහිමි වූ නමුත්, ඔහුට අහිමි නොවූයේ ධර්මය හා ශිලයයි.

රජු, තම ධනය රැක ගැනීම සඳහා, එය ගබඩා කර තබා ගත් අතර, එයින් කිසිදු ඵලක් නොවීය. ධනය දිරාපත් විය, සොර සතුරු උවදුරු ඇති විය, ධනය දරා සිටීමට නොහැකි තරමට වැඩි විය. රජුට ධනයෙන් සතුටක් ලැබුණේ නැත. ඊට පටහැනිව, ධනය නිසා ඔහුට නින්දක්, සැනසීමක් නොවීය. ඔහු සැමවිටම ධනය ගැන කනස්සල්ලෙන් සිටියේය.

කල්යත්ම, රාජධානියේ තත්ත්වය වඩාත් නරක අතට හැරුණි. ජනතාව දැඩි දුප්පත්කමින් පෙළුණ අතර, ඔවුන්ට ආහාර හෝ ජලය සොයා ගැනීමට පවා අපහසු විය. රජුට විරුද්ධව ජනතාවගේ විරෝධය වඩාත් තීව්‍ර විය.

එකල, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, සිටු තුමා ලෙස, තමාට ඉතිරි වූයේ සුළු ධනයක් පමණක් වුවද, තවදුරටත් දුප්පත් ජනතාවට උපකාර කළහ. උන්වහන්සේ තම ශරීරය ධර්මයෙහි යෙදවූ අතර, දුප්පත් ජනතාවට සැනසීමක් විය.

දිනක්, සිටු තුමා රජ මාලිගාව අසලින් ගමන් කරන විට, ඔහු දුටුවේ රජු තම ධන ගබඩාව අසල තනිව සිටින බවයි. රජුගේ මුහුණෙහි වූයේ දැඩි කනස්සල්ලකි. සිටු තුමා රජු වෙත ගොස් මෙසේ ඇසීය:

"මහරජ, ඔබ මෙහි තනිව සිටින්නේ මන්ද? ඔබගේ මුහුණෙහි දුකක් පෙනේ."

රජු සිටු තුමා හඳුනා නොගත් අතර, කෝපයෙන් පිළිතුරු දුන්නේය:

"ඔබ කවුද? මාගේ දුකට ඔබ කුමක් දන්නේ ද? මාගේ ධනය මාගේ ජීවිතයයි. මා එය රැක බලා ගත යුතුය. ඔබ මාගේ ධනය සොරකම් කිරීමට පැමිණි කෙනෙක් විය යුතුය."

සිටු තුමා සිනාසෙමින් මෙසේ කීවේය:

"මහරජ, ධනය යනු සොරකම් කළ යුතු දෙයක් නොවේ. ධනය යනු දානයෙන්, ත්‍යාගශීලීත්වයෙන් බෙදා දිය යුතු දෙයකි. ධනයෙන් සැබෑ සතුටක් ලබන්නේ, එය අසරණ ජනතාවට උපකාර කිරීමට භාවිතා කරන විටය. ඔබගේ ධනය ඔබ තනිව තබාගෙන සිටීමෙන්, එය දිරාපත් වී යනු ඇත. එය ඔබට කිසිදු ඵලක් නොවනු ඇත. ඊට පටහැනිව, එය ඔබට දුකක් හා කනස්සල්ලක් පමණක් ගෙන එනු ඇත."

රජු සිටු තුමාගේ වචන ගැන සිතන්නට විය. ඔහු තම ජීවිතයේ කිසි දිනෙක මෙවැනි අදහසක් අසා නොතිබුණි. ඔහු සිටු තුමා දෙස බැලූ අතර, ඔහුගේ මුහුණෙහි වූ සානුකම්පාව හා ධර්මිෂ්ඨකම දුටුවේය.

රජු, තම මෝහයෙන් මිදී, සිටු තුමාගෙන් මෙසේ ඇසීය:

"ඉතින්, මාගේ ධනයෙන් මා සතුටක් ලබන්නේ කෙසේද? එය අසරණ ජනතාවට උපකාර කිරීමට මා භාවිතා කරන්නේ කෙසේද?"

සිටු තුමා රජුට ධර්මය ඉගැන්වීය. ඔහු රජුට පැවසුවේ, ධනය යනු සතුටේ මූලාශ්‍රයක් නොවන බවත්, සැබෑ සතුට ධර්මයෙහි, දානයෙහි, ශීලයෙහි ඇති බවත් ය. ඔහු රජුට උපදෙස් දුන්නේ, තම ධනයෙන් කොටසක් දුප්පත් අසරණ ජනතාවට බෙදා දෙන ලෙසත්, ඔවුන්ට උදව් කරන ලෙසත් ය.

රජු, සිටු තුමාගේ අවවාද පිළිගෙන, තම ධන ගබඩාව විවෘත කළේය. ඔහු ධනයෙන් කොටසක් දුප්පත් ජනතාවට බෙදා දුන්නේය. ඔහුට කිසි දිනෙක අත් නොවූ සතුටක්, ඒ මොහොතේ ඔහුට දැනුණි. ඔහු දුටුවේ, ධනය බෙදා දීමෙන්, ජනතාවගේ දුක අඩු වන බවත්, ඔවුන්ගේ මුහුණු වල සිනහවක් ඇති වන බවත් ය.

රජු, තමාගේ ධනයෙන් වැඩි කොටසක් ජනතාවට බෙදා දුන් අතර, තමාට අවශ්‍ය පමණක් ඉතිරි කර ගත්තේය. ඔහු ධර්මිෂ්ඨ පාලකයෙකු බවට පත් විය. ඔහු දිනපතා දාන ධර්මයෙහි යෙදුනේය. රාජධානියේ ජනතාව සතුටින්, සැනසිල්ලෙන් ජීවත් වූහ.

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, සිටු තුමා ලෙස, රජුට ධර්මය උගන්වා, ඔහු නිවැරදි මාර්ගයට යොමු කළ අතර, එය උන්වහන්සේගේ පාරමිතා පිරීමට දායක විය.

කෘතඥතාව හා ත්‍යාගශීලීත්වයේ වැදගත්කම

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ විසින් ත්‍යාගශීලීත්වයේ පාරමිතාව

— In-Article Ad —

💡කතාවේ ආදර්ශය

සත්‍යය හා ධර්මය, සැමවිටම ජය ගනී.

පාරමිතා: සච්ච පාරමී

— Ad Space (728x90) —

ඔබට ප්‍රිය ජාතක කතා

නුවණැති කුරුල්ලා
218Dukanipāta

නුවණැති කුරුල්ලා

නුවණැති කුරුල්ලා ඈත අතීතයේ, ඉසිපතන පිරුවටයට නුදුරුව පිහිටි මනස්කාන්ත වනපෙළක, ඝන වනස්පතීන්ගෙන් සැදු...

💡 නුවණ හා ධෛර්යය, අන්තරායන්ගෙන් ආරක්ෂා වීමට, අත්‍යවශ්‍ය වේ. අනාගතය ගැන කල්පනා කිරීම, ජීවිතය සුරක්ෂිත කරයි.

ථේරඝට්ඨ ජාතකය
205Dukanipāta

ථේරඝට්ඨ ජාතකය

ථේරඝට්ඨ ජාතකය ථේරඝට්ඨ ජාතකය පුරාතනයේ, ඉසිපතන මෘගදායේ අසල, ඝන වනයකින් වටවූ සිත්කළු වෙරළක, ධර්...

💡 ධර්මයෙහි පිහිටීම, ධර්මයෙහි යෙදීම, අතිශයින් ශ්‍රේෂ්ඨයි. ධර්මය කිසි විටෙකත් පරාජය නොවේ.

Masa Jataka
172Dukanipāta

Masa Jataka

Masa JatakaIn the ancient city of Varanasi, there once lived a king named Vedeha. King Vedeha was a ...

💡 Moderation in all things is essential. Self-control leads to greater health, happiness, and contentment. Mindful consumption is a virtue.

Vessantara Jataka
41Ekanipāta

Vessantara Jataka

Vessantara Jataka In the ancient kingdom of Suppavaha, ruled the virtuous King Sanjaya and Queen Phu...

💡 True generosity lies not just in giving material possessions, but in sacrificing even one's dearest to alleviate the suffering of others. True strength lies in enduring hardship with unwavering virtue. Compassion, even in its most extreme form, can lead to divine blessings and the ultimate well-being of a community.

ධර්මිෂ්ඨ පාලනය
85Ekanipāta

ධර්මිෂ්ඨ පාලනය

ධර්මිෂ්ඨ පාලනය ඈත අතීතයේ, ඉන්දියාවේ අංග ජනපදයේ මහා වංශවත් රජ කෙනෙකු රාජ්‍යය කරවූහ. රජතුමාගේ නාමය ක...

💡 ධර්මිෂ්ඨ පාලනය, රාජධානියක් ආරක්ෂා කරන අතර, ජනතාවට සාමය හා සමෘද්ධිය ලබා දෙයි.

සාමක ජාතකය
257Tikanipāta

සාමක ජාතකය

සාමක ජාතකය ඈත අතීතයේ, බරණැස් රජු දවස, එක්තරා වන සෙනසුනක මහත් ධර්මිෂ්ඨ, ශ්‍රද්ධාවන්ත, සත්‍යවාදී...

💡 ධර්මයෙහි හැසිරීම යනු, සිතේ කෙලෙසුන් දුරු කොට, ධර්මයෙන් යුතුව ජීවත් වීමයි.

— Multiplex Ad —